Cầu Đất ở đâu?
Cầu Đất là một địa danh tọa lạc tại xã Xuân Trường, ngoại ô thành phố Đà Lạt, được biết đến như là vùng trồng cà phê Arabica tốt nhất Việt Nam hiện nay. Giống Mocha (cũng có tên là Mô-ca, Mocca, Moka) thuần chủng đã được người Pháp trồng tại Cầu Đất từ những năm đầu của thập niên 1930 trong thời kỳ thuộc Pháp. Ngày nay, Cầu Đất không chỉ nổi tiếng với cà phê Arabica thượng hạng mà còn nối tiếng là vùng đất của các loại danh trà. Trong bài này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu tại sao cà phê Cầu Đất lại ngon tới vậy?
Tại sao lại có tên địa danh Cầu Đất?
Theo chị Kiên, một người sinh ra và lớn lên tại Cầu Đất, thì tên Cầu Đất được gọi theo một cây cầu đầu tiên được làm từ đất ở vùng này. Đầu thế kỷ trước, vùng này còn heo hút và còn nhiều rừng núi, đường đi lại thì khó khăn hiểm trở, có đoạn phải đắp cầu bằng đất để đi qua các đoạn suối. Sau này, đường xá được mở mang, cây cầu bằng đất ngày xưa nay đã được thay bằng bê-tông, nhưng tên gọi Cầu Đất thì đã trở nên quen thuộc.
Về mặt lô-gích mà nói thì khó có thể làm được một cây cầu bằng đất. Thường thì ta nghe nói có cầu tre, cầu treo, cầu sắt, hay cầu bê tông, ít nghe nói có cầu làm bằng đất. Nhiều khả năng đây là một cái cống thoát nước, có đắp đất ở trên. Nhưng có lẽ cống dài và rộng nên thay vì gọi là cống đất thì mọi người gọi là cầu đất.
Cà phê Môca Cầu Đất – Gọi tên một huyền thoại
Moka (hay Môka, Môca, Mocca, Mocha) là loại cà phê đặc biệt thích hợp với độ cao từ 1.500m trên mực nước biển; do đó, nó không thích hợp trồng ở các vùng khác như Buôn Ma Thuột, thủ phủ cà phê robusta của Việt Nam. Thật vậy, cây Moka hoàn toàn có thể trồng ở nhiều nơi khác của tỉnh Lâm Đồng với độ cao từ 1.000m trên mực nước biển; tuy nhiên, chỉ có Cầu Đất là một vị trí trồng cà phê Moka cho ra chất lượng tốt nhất. Lý do khiến Cầu Đất là nơi lý tưởng để trồng cà phê Moka là vì nó có độ cao từ 1,600m trên mực nước biển với các ngọn đồi thoai thoải. Không những thế, Cầu Đất còn có các đặc điểm địa lý và điều kiện thời tiết tương đương các vùng trồng cà phê nổi tiếng của Bra-xin và Cô-lum-bi-a chuyên trồng các loại cà phê Arabica đặc sản (specialty arabica) như: đất đỏ bazan có nguồn gốc từ núi lửa, nền nhiệt se lạnh quanh năm (từ 18oC 22oC) với biên độ chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn (24oC vào ban ngày và 8oC – 10oC vào ban đêm), lượng mưa trung bình năm đều ở mức cao từ 1.800mm tới 2.600mm/ năm. Đây là những điều kiện quan trọng để tạo ra loại cà phê Moka chất lượng cao. Hạt cà phê Moka được cho là lớn hơn và đẹp hơn các loại cà phê thường. Moka có một hương vị sang trọng và đặc biệt với độ chua thanh dịu nhẹ vừa phải đầy mê hoặc.
Một khi bạn đã được thưởng thức hương vị đặc biệt của Moka, bạn sẽ mãi nhớ hương vị của nó mà quên đi các loại cà phê khác. Moka giống như nâng trình độ thẩm vị của bạn lên một tầm cao mới – tinh tế và thuần khiết. Nhờ các hương vị đặc biệt này mà Moka Cầu Đất hiện được định giá là cà phê đặc sản tại cách thị trường cà phê khó tính như Âu – Mỹ. Nó có một hương vị sâu lắng và cô đọng hòa quyện với vị chua thanh hoa trái, kết thúc bằng một vị đắng nhẹ như sô-cô-la và cuối cùng là vị ngọt thanh đọng lại nơi cuống lưỡi. Đúng là một tuyệt phẩm cà phê.
Cà phê Cầu Đất – Quá khứ. Hiện tại. Và tương lai.
Tại Việt Nam hiện nay, không còn nhiều vùng trồng cà phê Moka. Dẫu biết rằng Moka là cà phê đặc sản với chất lượng tuyệt vời và bán được giá cao, nhưng không còn nhiều nhà vườn trồng loại này. Vì đâu nên nỗi? Vì thực tế là Moka rất khó trồng chưa kể sản lượng không cao và nguy cơ sâu bệnh cao. Vì các trở ngại này, sản lượng cà phê Moka đã hiếm nay càng thêm sụt giảm. Tuy nhiên, một vài nhà vườn cà phê hiện nay tại Cầu Đất cũng như Đà Lạt đã nhận ra tầm quan trọng của việc bảo tồn giống cà phê thuần chủng này và họ đang cố gắng cân đối giữa việc trồng Moka và Catimor – một loại Arabica thương mại kháng bệnh tốt hơn và năng suất hơn – nhằm bảo tổn nguồn gene quý của Moka. Vào những năm đầu thập niêm 2000, một công ty Nhật Bản đã nỗ lực thuyết phục nhà vườn bảo tồn và phát triển giống Moka nhưng cuối cùng họ chưa thành công vì nhiều lý do. Do đó, việc bảo tồn các giống cà phê quý hiếm – một món quà của tạo hóa – không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Là một nhãn hiệu cà phê chất lượng cao, LUXXO Coffee đã tiến hành khảo sát các nhà vườn trồng cà phê tại Cầu Đất để tìm hiểu về đặc điểm sinh trưởng của giống cà phê Moka quý hiếm. Và chúng tôi nhận thấy giống Moka Cầu Đất có thân cây thon dài, tán lá thưa, ưa sống tại các khe suối, ưa bóng mát, ưa lạnh, đặc biệt thích những nơi có tính nhạc phong phú như tiếng nước chảy, gió thổi, tiếng chim hót, vv. giống như trong rừng nguyên sinh.
Cà phê Moka Cầu Đất không những khó trồng mà còn hay bị làm giả. Thực tế là chính sự làm giả kiểu đánh lận con đen hoặc gán nhãn mác mập mờ, và đại đa số trường hợp là làm giả hoàn toàn cà phê Moka Cầu Đất danh tiếng của nhiều nhà sản xuất cà phê nội địa, của thương lái, đã ảnh hưởng nặng nề tới danh tiếng và chất lượng của cà phê Moka Cầu Đất huyền thoại. Những sự gian lận thương mại này khiến cho việc khôi phục cà phê Moka Cầu Đất danh tiếng không có cơ hội thực hiện vì người tiêu dùng không thể biết đâu là loại thật đâu là loại rởm. Vì các lý do này, chính phủ nên có các hành động thiết thực để bảo tồn và phát triển Moka Cầu Đất. Chỉ có cách này, cà phê Moka Cầu Đất mới chinh phục được thị trường cà phê đặc sản đầy tiềm năng trên thế giới.
Nói tóm lại, Cầu Đất là một vùng trồng cà phê và trà nổi tiếng tại Tây Nguyên, Việt Nam. Cà phê vùng này rất nổi tiếng ở trong nước và được xuất đi khắp nơi trên thế giới. Tiềm năng của cà phê Moka Cầu Đất rất lớn, hoàn toàn xứng đáng được đặt tên trên bản đồ cà phê đặc sản của thế giới. Tuy nhiên, hiện còn rất nhiều rào cản phải vượt qua để cà phê Cầu Đất chứng tỏ được danh tiếng của mình. Với các điều kiện thổ nhưỡng và thời tiết tuyệt vời, hy vọng là cà phê Cầu Đất sẽ là cà phê đặc sản ưa chuộng của thế giới trong một ngày không xa.
